Sportstudio als eenmanszaak of bv? De keuze met de cijfers van 2026

Voor bijna elke startende sportstudio is een eenmanszaak de beste rechtsvorm. Hij is goedkoop op te richten, je krijgt de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek en de mkb-winstvrijstelling, en je administratie blijft overzichtelijk. Een bv wordt pas interessant als je winst structureel ruim boven het gebruikelijk loon van €58.000 komt of als je grote financiële risico's wilt afschermen. Begin je met een compagnon, dan is een vof de voor de hand liggende vorm, maar met een goed contract.

De vraag "eenmanszaak of bv" voelt groter dan hij is. De rechtsvorm beschermt je minder dan veel starters denken, en de belastingvoordelen van een bv beginnen pas bij een winst die de meeste studio's in hun eerste jaren niet halen. Wat wel veel uitmaakt, staat er los van: je btw-keuzes en je verzekeringen.

Drie vormen naast elkaar

Wat een rechtsvorm wel en niet beschermt

Starters kiezen vaak een bv "om niet aansprakelijk te zijn". Kijk eerst waar je risico's echt zitten.

Letsel en schade in de les. Een lid raakt geblesseerd op een reformer of struikelt over een kettlebell. Daar dek je je tegen met een bedrijfsaansprakelijkheids- en beroepsaansprakelijkheidsverzekering, niet met een bv. Welke polissen je nodig hebt, staat in verzekering en aansprakelijkheid voor je studio.

De huur. Je grootste financiële verplichting is meestal je huurcontract van vijf jaar. Een verhuurder die met een nieuwe bv zonder geschiedenis tekent, vraagt vaak een persoonlijke borgstelling. Dan sta je voor die huur toch privé garant. Hetzelfde geldt voor een lening bij de bank. Zie ook bedrijfsruimte huren voor je studio.

Leveranciers en lease. Een leasemaatschappij voor reformers of fietsen vraagt bij een starter vaak ook een borg.

Wat de bv wel afschermt: schulden aan leveranciers zonder borg, claims die boven je verzekering uitgaan, en schulden als het bedrijf failliet gaat, mits je als bestuurder netjes hebt gehandeld. Dat is niet niets, maar in de eerste jaren van een kleine studio is het verschil kleiner dan het lijkt.

Belasting als eenmanszaak in 2026

Als eenmanszaak betaal je inkomstenbelasting over je winst. Voordat je belasting betaalt, gaan er een paar aftrekposten af. De bedragen voor 2026, volgens de KVK en de Belastingdienst:

De tarieven van de inkomstenbelasting in 2026 zijn 35,75% tot €38.883, 37,56% tot €78.426 en 49,50% daarboven. De mkb-winstvrijstelling verrekent de Belastingdienst tegen het tarief van de tweede schijf.

Een voorbeeld, alleen om te laten zien hoe de aftrekposten stapelen. Stel: je eerste jaar levert €40.000 winst op en je haalt het urencriterium. Dan gaan er €1.200 en €2.123 af, blijft er €36.677 over, en daarvan is 12,7% vrijgesteld. Je betaalt belasting over ongeveer €32.000 in plaats van €40.000. Je boekhouder rekent het precies uit, met je heffingskortingen erbij.

Let op het urencriterium. Begin je je studio naast een baan van drie of vier dagen, dan haal je de 1.225 uur vaak niet. Alles wat je voor de studio doet telt mee, dus ook administratie, marketing en lesvoorbereiding, maar houd het bij in een urenlijst. Haal je het niet, dan vervallen de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek. De mkb-winstvrijstelling blijft wel.

Het kabinet heeft aangekondigd de startersaftrek vanaf 2027 te willen afschaffen. Begin je in 2026, check dan met je boekhouder wat dat voor jouw volgende jaren betekent.

Belasting in een bv in 2026

In een bv betaalt de bv vennootschapsbelasting over de winst: 19% tot €200.000 en 25,8% daarboven. Jij werkt in loondienst van je eigen bv, als directeur-grootaandeelhouder (dga), en betaalt inkomstenbelasting over je salaris. Wat er overblijft, kun je als dividend uitkeren; daarover betaal je in box 2 24,5% tot €68.843 en 31% daarboven.

De haak zit in het gebruikelijk loon. Als dga moet je jezelf een salaris geven dat past bij je werk, minimaal €58.000 in 2026, tenzij je aannemelijk maakt dat een lager loon reëel is. Een starter die met de studio €40.000 winst maakt, kan geen €58.000 salaris betalen. Je kunt dan een lager loon onderbouwen, maar het voordeel van de bv is in die situatie klein, terwijl je wel de kosten hebt: notaris, een jaarrekening, een loonadministratie en vaak een hogere rekening van je boekhouder.

Pas als je winst structureel ruim boven het gebruikelijk loon uitkomt, wordt de lagere vennootschapsbelasting interessant. Waar het omslagpunt voor jou ligt, hangt af van je privésituatie, je partner en wat je met de winst wilt doen. Laat een boekhouder het voor jou doorrekenen voordat je naar de notaris gaat.

Samen beginnen: de vof

Begin je met een compagnon, bijvoorbeeld twee docenten die samen een barrestudio openen, dan ligt een vennootschap onder firma (vof) voor de hand. Je bent allebei ondernemer, je krijgt allebei de aftrekposten (als je allebei het urencriterium haalt), en de oprichting is eenvoudig.

Maar in een vof ben je allebei voor alle schulden aansprakelijk. Tekent je compagnon een leasecontract voor tien fietsen, dan kan de leasemaatschappij bij jou aankloppen. Leg daarom vast in een vennootschapscontract:

• wie wat inbrengt (geld, apparaten, klanten);
• hoe jullie de winst verdelen, ook als de een meer lessen geeft dan de ander;
• wie wat mag tekenen zonder de ander;
• wat er gebeurt als een van jullie stopt, ziek wordt of uit elkaar wil, en hoe je de ander dan uitkoopt.

Een alternatief dat veel studio's kiezen: elk een eigen eenmanszaak, waarbij de een de ruimte huurt en de ander er lessen geeft of een zaal per uur huurt. Dan ben je geen vennoten en ben je niet voor elkaars schulden aansprakelijk. Let wel op hoe je de samenwerking vastlegt, zeker als de ander ook voor jouw studio lesgeeft. Meer daarover in docenten inhuren voor je studio.

Btw staat los van je rechtsvorm

Of je nu een eenmanszaak of een bv hebt, voor btw gelden dezelfde regels. Toch is dit het punt waar starters het vaakst geld laten liggen.

9% op sportlessen. In Nederland valt "gelegenheid geven tot sportbeoefening" onder het verlaagde tarief van 9%. De verhoging naar 21% die voor 1 januari 2026 gepland stond, is geschrapt. Voorwaarde is dat je een sportaccommodatie ter beschikking stelt (een ruimte die tijdens de les alleen voor de sporters is) en dat er lichamelijke inspanning is. De les valt mee onder 9% als die bij het gebruik van de ruimte hoort. Geef je alleen les in de studio van een ander, zonder zelf de ruimte te leveren, dan geldt dat tarief vaak niet. Meer over yoga en pilates in btw op yoga- en pilateslessen.

De sportvrijstelling geldt alleen voor organisaties zonder winstoogmerk, zoals een vereniging of een stichting die geen winst nastreeft. Voor een commerciële studio is dat geen optie. En als stichting kun je de winst niet zelf meenemen.

De kleineondernemersregeling (KOR). Heb je minder dan €20.000 omzet per jaar, dan kun je kiezen voor de KOR: je rekent geen btw en doet geen btw-aangifte. Klinkt aantrekkelijk, maar je kunt dan ook geen btw terugvragen op je investeringen. Koop je acht reformers met 21% btw erop, dan ben je dat geld kwijt. En een verhuurder die btw-belast verhuurt, kan dat niet meer doen als jij geen btw-belaste omzet hebt. Voor een studio met een eigen ruimte en apparaten is btw-plichtig zijn bijna altijd voordeliger. Voor een docent die alleen matlessen geeft in een gehuurde zaal kan de KOR wel passen.

Later overstappen

Je zit niet vast aan je eerste keuze. Groeit je studio, dan kun je je eenmanszaak inbrengen in een bv. Onder voorwaarden gaat dat zonder dat je direct belasting betaalt over de waarde van je onderneming: een geruisloze inbreng of omzetting. Dat vraagt een adviseur en wat voorbereiding, maar het is een gebaande weg. Daarom is beginnen als eenmanszaak zelden een verkeerde keuze.

En in België?

In België werk je met andere vormen en andere regels: je schrijft je in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen via een ondernemingsloket, je betaalt sociale bijdragen als zelfstandige, en de btw op sport is een eigen verhaal. Lees daarvoor een KBO-nummer aanvragen en zelfstandig in bijberoep.

Een administratie die je boekhouder blij maakt

Welke vorm je ook kiest, je boekhouder wil per maand zien wat er aan lessen, lessenkaarten en abonnementen is binnengekomen, met de juiste btw. Avana, een rooster- en boekingssysteem voor studio's, maakt na elke betaling automatisch een factuur aan. Leden boeken en betalen zelf met iDEAL of Bancontact, abonnementen lopen via incasso, en jij hoeft geen losse betaalverzoekjes bij te houden. Het pakket Studio kost €18,99 per maand inclusief btw en is maandelijks opzegbaar; dat abonnement is voor je studio gewoon een zakelijke kostenpost. Wat het verder doet, staat op software voor studio's.

De beslisregel

Begin als eenmanszaak, tenzij er een duidelijke reden is om het niet te doen. Begin je met iemand samen, kies dan een vof met een goed contract, of twee eenmanszaken. Kies alleen direct een bv als je een investeerder aan boord hebt, als je weet dat je winst al snel ruim boven €58.000 uitkomt, of als je een groot risico draagt dat niet te verzekeren valt. En houd, welke vorm je ook kiest, een urenlijst bij en kies bewust voor of tegen de KOR.

Wil je de hele route van idee tot eerste les zien? Begin bij een studio voor groepslessen starten. Voor het geld dat je nodig hebt om te beginnen: financiering voor je studio.